Ustna matura z języka polskiego – ćwiczenie

Centralna Komisja Egzaminacyjne opublikowała listę pytań jawnych na ustną maturę z języka polskiego od 2023 roku. Spośród kilkuset zagadnień każdy uczeń wylosuje jedno i będzie musiał stworzyć na nie odpowiedź siedząc przed komisją egzaminacyjną. Oto przykładowe pytanie i krótka możliwa odpowiedź na nie. Temat: Topos oblężonego miasta. Omów zagadnienie na podstawie ”Dżumy” Alberta Camusa. W swojej odpowiedzi uwzględnij również wybrany kontekst.

Oran jako miasto oblężone

Albert Camus w ”Dżumie” uczynił miejscem akcji miasto w północnej Afryce-Oran. Było ono zwyczajne, ludzie tam mieszkający nie różnili się niczym od mieszkańców innych miast czy krajów. W momencie ogłoszenia tam epidemii dżumy, jego bramy zostały zamknięte, nie można było do niego wjechać ani wyjechać. Początkowo kontakt ze światem i bliskimi zapewniały listy, jednak te przenosiły zabójcze bakterie, więc zakazano ich wysyłania. Linie telefoniczne nie wytrzymały obciążenia, więc zostały odłączone. Kontakt ze światem zewnętrznym został całkowicie ograniczony. Bardzo szybko pozamykano sklepy, kina, urzędy, zabrakło benzyny, więc ruch kołowy na ulicach zamarł. Liczba umierających była tak wielka, że zwłoki wywożono do krematoriów tramwajami, prochy grzebano w zbiorowych mogiłach. Umierały też dzieci, co szczegółowo Camus opisał na przykładzie małego syna sędziego Ottona. W oblężonym mieście ludzie przyjmowali różne postawy wobec dżumy, czyli zła. Bernard Rieux, miejski lekarz, walczył z chorobą od początku do jej końca. Ojciec Paneloux, miejscowy kapłan, przeszedł przemianę-najpierw nakazywał biernie przyglądać się śmierci, później z nią walczył. Paryski dziennikarz Rambert chciał potajemnie opuścić miasto, ale poczuł się odpowiedzialny za życie i postanowił zostać w Oranie, by pomagać zwalczyć dżumę. Oblężone miasto w powieści Camusa jest uniwersalną opowieścią o zmaganiu się ludzkości ze złem, wojną i niesprawiedliwością.

Miasto oblężone u Homera

Antyczny aojda-Homer, autor eposu pt. ”Iliada” również podejmuje motyw oblężonego miasta, jakim była Troja. W wyniku porwania pięknej Heleny, żony Menelaosa, Troja została oblężona przez wojska greckie pod dowództwem króla Agamemnona. Król Troi, Priam, zamknął bramy miasta, by zaciekle bronić swej suwerenności. Królewicz trojański, Hektor, stanął nawet do pojedynku z herosem Achillesem. Hektor wiedział, że nie ma szans w starciu z półbogiem, jednak honor i duma nie pozwalały mu okazać strachu. Po dziesięciu latach oblężenia Troja padła. Została zdobyta i zrównana z ziemią. Wieli epos Homera stał się punktem wyjścia dla twórców pozostałych epok do opisywania postaw ludzi w sytuacjach ekstremalnych.